Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, görme engelli öğrencilerin yönelim, bağımsız hareket ve yürüme becerilerinin yeterlilik düzeylerini belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipte planlanan araştırmanın evrenini, görme engelliler okulunun ilkokul ve ortaokul kademelerinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur (n=147). Çalışmaya, tam görme yetersizliği bulunan 73 gönüllü öğrenci dahil edilmiştir. Veriler; sosyodemografik bilgi formu, Yönelim ve Bağımsız Hareket Becerileri Kontrol Listesi (YBHBKL) ve Yürüme Becerileri Kontrol Listesi (YBKL) aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %56,2’sini kızlar (n=41), %43,8’ini ise erkekler (n=32) oluşturmaktadır. Öğrencilerin yaş ortalaması 11,10±1,98 yıldır. Katılımcıların %28,8’inin (n=21) yürüme becerilerinin ve %23,3’ünün (n=17) yönelim ve bağımsız hareket becerilerinin yetersiz olduğu saptanmıştır. Yönelim ve Bağımsız Hareket Becerileri Kontrol Listesi (YBHBKL) alt boyutları incelendiğinde, öğrencilerin %61,6’sının (n=45) temel becerilerinin, %17,8’inin (n=13) rehber eşliğinde hareket etme becerisinin ve %84,9’unun (n=62) bastonla hareket etme becerisinin yetersiz olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, Yürüme Becerileri Kontrol Listesi (YBKL) bulgularına göre öğrencilerin %32,9’unun (n=24) dizlerini düz tutarak yürüyemediği tespit edilmiştir.
Sonuç: Öğrencilerin önemli bir kısmı yönelim becerileri ve rehber eşliğinde hareket etme konusunda yeterlilik sergilese de bağımsız hareketliliğe ilişkin temel yeterlikleri ile baston kullanım becerilerinin büyük ölçüde yetersiz olduğu görülmektedir. Bu durum, birinci basamak sağlık hizmetlerinde görme engelli öğrencilerin yönelim ve bağımsız hareket becerilerine ilişkin işlevsel yetersizliklerin erken dönemde saptanması, izlenmesi ve uygun destekleyici eğitim hizmetlerine yönlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Key words: Bağımsız hareket; Görme bozukluğu; Okul sağlığı hizmetleri; Yönelim ve hareketlilik; Yürüme becerileri