Abstract

Amaç:Diyabetes mellitus, tüm dünyada morbidite ve mortaliteyi artıran önemli bir kronik hastalık olup, bu hastalığı önleyebilmek için prediyabet döneminin erken tanınması ve etkin şekilde yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, bir Aile Sağlığı Merkezine başvuran bireylerde açlık plazma glukozu ve HbA1c düzeyleri kullanılarak prediyabet prevalansının belirlenmesi ve elde edilen verilerin literatürle karşılaştırılarak birinci basamak sağlık hizmetlerinde prediyabet tarama uygulamalarının etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntemler:Çalışmamız retrospektif, kesitsel bir çalışma olup 2022 Ağustos ile 2023 Ağustos tarihleri arasında Karabağlar 13 No’lu Aile Hekimliği Birimi polikliniğine başvurmuş olan 18 yaş ve üzeri bireylerin HbA1c ve açlık kan şekeri değerleri incelenmiş olup prediyabet tanısı alan hastalar yaş ve cinsiyete göre kategorize edilerek belirlenmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS 25.0 paket programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda prediyabet prevelansı %15,85, bozulmuş açlık glikozu prevelansı ise %9,21 (186 kişi) olarak belirlenmiştir. Kadınlardaki prediyabet prevelansı %21,46; erkeklerde ise %11,09 olarak belirlenmiştir. Çalışmaya dahil edilen bireylerin ortalama yaşı 52,82+12,10 yıl; ortalama HbA1c 5,93-+2,89; ortalama açlık kan şekeri ise 100,02±11,32 mg/dL olarak belirlenmiştir. Prediyabet tanısı alan hastaların %89,3’ünden HbA1c tümünden ise açlık kan şekeri bakılmış olup prediyabet tanısı alan hastaların %58,15’inde bozulmuş açlık glikozu tanısın da olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda prediyabet prevalansı, OGTT uygulanmaksızın yalnızca açlık glukozu ve HbA1c düzeylerine dayanarak değerlendirildiğinden, ulusal verilerle kıyaslandığında daha düşük bulunmuştur. Bu durum, birinci basamakta OGTT’nin önemine işaret etmekte; hekimlerin bu konuda farkındalığının artırılması, riskli bireylerin uygun merkezlere yönlendirilmesi ve sistematik tarama programlarının geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Key words: Prediyabet, Bozulmuş açlık glikozu, Diyabetes mellitus