Abstract

Giriş: Gebelik, kadınların fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan birçok değişiklik yaşadığı kritik bir dönemdir. Araştırmalar gebelik döneminde benimsenen yaşam tarzının çocuk, anne ve hatta bütün ailenin sağlık ve yaşam kalitesine uzun dönemde etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Sosyodemografik özelliklerin bireylerin sağlığını belirleyici olduğu bilinmektedir.
Amaç: Bu çalışma; gebelerin sosyodemografik özelliklerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Kesitsel analitik bir araştırmadır. Katılımcılar; Mart- Nisan 2022 arasında herhangi bir nedenle polikliniğe başvuran ve/veya telefonla aranarak çalışmaya katılmaya davet edilen 105 gönüllü gebeden oluşmaktadır. Sosyodemografik özellikler araştırmacılar tarafından hazırlanan bir anketle sorgulandı. Gebelerin yaşam biçimlerinin değerlendirilmesi için ise Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ-II) kullanıldı. Alınan Veriler SPSS 20.0 programında bağımsız t-testi ve ANOVA testleriyle değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya 19-42 yaş aralığında toplam 105 gebe dahil edilmiştir. Yaş ortalaması 29.3, %77’si lise ve üzeri seviyede eğitim almıştır. Katılımcıların %56.2’ü 8 bin TL ve altında aylık gelire sahiptir. Gebelerin %11’i birinci, %51’i ikinci, %38’i üçüncü trimesterdedir. Ölçeğin Cronbach’s alpha değeri 0.944 olarak hesaplanmıştır. Gebelerin ortalama ölçek puanı 4 üzerinden 2.58 olarak hesaplanmıştır. Eğitim ve gelir düzeyi yüksek grupların ve çalışan gebelerin ölçek ortalamaları daha yüksek olsa da eğitim seviyesi, gelir düzeyi, çalışıyor olma durumu ve sosyal güvence varlığının toplam ölçek puanıyla aralarında anlamlı ilişki bulunamamıştır (p sırasıyla: 0.281, 0.203, 0.804). Düzenli ilaç kullanan gebelerin toplam ölçek puanları anlamlı olarak kullanmayanlara göre daha yüksek saptanmıştır (p=0.017)
Tartışma ve sonuç: Düzenli ilaç kullanan gebelerin daha sağlıklı bir yaşam biçimi benimsedikleri görülmüştür. Eğitim düzeyi, gelir düzeyi, çalışma durumu ve sosyal güvence varlığının gebenin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını benimsenmesine anlamlı bir etkisi olduğu saptanmamıştır.

Key words: Gebelik, Sağlıklı yaşam biçimi, SYBDÖ-II